Картотека фольклорных малоподвижных игр
КОЗА
Пошла коза по лесу, по лесу, по лесу (идём хороводом по кругу, 1 ребёнок в кругу)
Искать себе принцессу, принцессу, принцессу.
Давай, коза, попрыгаем, попрыгаем, попрыгаем (прыгаем)
И ножками подрыгаем, подрыгаем, подрыгаем (выбрасываем по 1 ножке вперёд)
И ручками похлопаем, похлопаем, похлопаем (хлопаем в ладошки)
И ножками потопаем, потопаем, потопаем (топочем ножками попеременно)
Головкой покачаем, качаем, качаем (качаем головкой)
И снова начинаем, и снова начинаем.
ДОРОЖКА
Анечка хорошенька, Анечка пригоженька (имя своего ребёнка)
Пройди по дороженьке,
Топни, Аня, ноженькой.
Ребёнок идет по широкому поясу.
ПОШЛА КОЗА НА МЕЛЕНКУ
Пошла коза на меленку, на меленку, на меленку
Смолола мучку беленьку, смолола мучку беленьку.
Спекла коза ватрушки, ватрушки, ватрушки
Дала коза Петрушке, Петрушке, Петрушке.
Спекла блины сладеньки, сладеньки, сладеньки
Дала коза Наденьке, Наденьке, Наденьке.
Спекла коза лепёшки, лепёшки, лепёшки.
Дала коза Алёшке, Алёшке, Алёшке.
РЕПКА
Выросла репка, не тонка, не крепка
Барыня ты моя, сударыня ты моя
Тянем-потянем – вытянуть не можем. Говорком текст сказки…
* * *
Ай, тати, тати, тата («фонарики» поднятыми кистями рук)
Пожалуйте решета (кистями рук движение к себе)
Мучки сеять (из стороны в сторону),
Пирожков затеять. (ладошками лепим)
А для нашей лапочки
Затеем оладушки, (замешивание теста)
Испечём блинка (печём)
Покормить сынка. (из ладошки в рот)
КОЛЫБЕЛЬНАЯ
Уж ты, котенька, коток
Котя, серенький хвосток
Прийди, котя, ночевать,
Нашу детку покачать.
Я тебе, коту, коту
За работу заплачу –
Дам кусочек пирожка
Полну миску молочка.
ИГРЫ НА ПОЛУ
Кулачки стучат тихо – громко.
Паучки ползают (пальчики)
Рыбки (ладошки)
Пава летит, пава летит – (руки вверх)
Пух плывает. (вниз расслабленно)
Хлопки со сменой ритма:
ХОЗЯЮШКА
Наша-то хозяюшка сметливая была (хлопки)
Всем в избе работушку к праздничку дала.(в 2 р. чаще)
Мисочку собачка моет язычком, (щепотью скребём по ладошке)
Мышка собирает зёрнышки кругом, (щепотью тюкаем по ладошке)
Лапою котище по полу скребёт, (щепотью скребём по ладошке)
Половицу Курочка веничком метёт.(пальцами гладим по руке)
* * *
Ай, туки, туки, туки, (кулачками по полу, столу или коленям)
Застучали молотки
Тук-ток, тук-ток, (локотки – кулачки согнутых рук)
Мы скуём себе замок. (пальчики в замок)
* * *
Бабушка, бабушка, купим курочку 2 р.
Курочка по сеничкам зернышки клюёт.
Бабушка, бабушка, купим уточку 2 р.
Уточка носок, носок,
Курочка по сеничкам зернышки клюёт.
Бабушка, бабушка, купим кошечку 2 р.
Кошечка мяу-мяу… уточка носок-носок м т.д.
Бабушка, бабушка, купим индюшонка 2 р.
Индюшонок гули-гули… далее повтор
Бабушка, бабушка, купим собачонку2 р.
Собачонка гав-гав… далее повтор
Бабушка, бабушка, купим поросёнка 2 р.
Поросёнок хрюки-хрюки… далее повтор
Бабушка, бабушка, купим жеребёнка 2 р.
Жеребёнок цоки-цоки…. далее повтор
* * *
У Маланьи у старушки
жили в маленькой избушке
7 сыновей
с такими бровями, с такими ушами
с такой головой, с такой бородой
ничего не ели, не пили
разом делали вот так:…..
Картотека белорусских народных игр
Заінька
Мэта: развіваць увагу, спрыт, каардынацыю рухаў, хуткасць рэакцыі.
Апісанне гульні: дзеці бяруцца за рукі і ўтвараюць круг. У сярэдзіне — заінька. Усе спяваюць:
Заінька бялюсенькі,
Заінька шарусенькі!
Праскачы у дзірачку
Ды не пабі спіначку!
На гэтыя словы зайчык імкнецца выскачыць з круга, але дзеці не пускаюць і хутка прысядаюць, як толькі ён набліжаецца да каго-небудзь з іх.
Пасля гэтага дзеці спяваюць далей:
Заінька, павярніся,
Шэранькі, павярніся!
Тупні ножкай, паскачы
Ды ў далоні запляшчы!
Пры заканчэнні песні ўсе павінны запляскаць у далоні. Гэтым момантам карыстаецца зайка: ён хапае каго-небудзь з дзяцей і хутка становіцца на яго месца. Той, хто застаўся без месца, павінен выконваць ролю заінькі.
Правілы гульні: пры пабліжэнні заінькі ігракі павінны хутка ўзяцца за рукі, калі яны не паспеюць зрабіць гэтага, той, да каго дакрануўся зайчык, займае яго месца.
Лясь, лясь, уцякай!
Мэта: удасканальваць навыкі бегу, мяняючы тэмп і напрамак. Развіваць спрыт, хуткасць.
Апісанне гульні: дзеці ходзяць па пляцоўцы, збіраюць кветкі, плятуць вянкі. Некалькі дзяцей выконваюць ролю конікаў, яны стаяць у баку на некаторай адлегласці ад дзяцей. На словы:
Лясь, лясь, уцякай!
Цябе коні стопчуць.
А я коней не баюся
Па дарозе пракачуся.
дзеці ўцякаюць, конікі скачуць на палачцы і імкнуцца дагнаць іх.
Пры паўторы гульні дзеці і конікі мяняюцца ролямі.
Правілы гульні: уцякаць патрэбна толькі пасля слова «пакачуся», ігрок, якога дагоніць конік, часова выбывае з гульні.
Прэла-гарэла
Мэта: садзейнічае развіццю ўвагі, назіральнасці, інтуіцыі.
Месца правядзення: пляцоўка, зала.
Інвентар: набор невялікіх прадметаў (рознакаляровыя кубікі, шышкі).
Апiсанне гульні: вядучы ў розных месцах хавае прадметы, гаворачы пры гэтым:
Прэла—гарэла,
За мора ляцела,
А як прыляцела,
Дык недзе і села.
Хто першы знойдзе,
Той сабе возьме!
Пасля гэтых слоў усе разбягаюцца па пляцоўцы і шукаюць схаваныя прадметы.
Хто знойдзе больш за усіх, той і выйграў.
Гульцы пачынаюць шукаць прадметы толькі пасля таго, як сказаны ўсе словы.
У той час, калі вядучы хавае прадметы, усе павінны стаяць спіной да яго з заплюшчанымі вачыма.
Грушка
Мэта: ўдасканальваць навыкі бегу з выкрутамі, уменне хутка арыентавацца ў наваколле.
Апісанне гульні: дзеці ўтвараюць круг, у сярэдзіне якога знаходзіцца дзяўчынка ці хлопчык. Гэта і ёсць «грушка». Дзеці ідуць у карагодзе вакол грушкі і спяваюць:
Мы пасадзім грушку усе, усе,
Няхай наша грушка расце, расце.
Вырасці ты, грушка, вось такой вышыні,
Распусціся, грушка, вось такой шырыні!
Расці, расці, грушка, ды у добры час.
Маленькая (iмя) паскачы для нас.
А ўжо наша грушка распусцілася,
А наша (iмя) зажурылася.
А мы тую грушку весяліць будзем.
І ад нашай грушкі уцякаць будзем.
Правiлы гульнi: на апошнія два словы дзеці разбягаюцца, а “грушка” ловіць.Дзеці павінны выконваць танцавальныя рухі па зместу песні.
Вожык і мышы
Мэта: развіваць слухавую увагу, пачуццё мовы, уменне карыстацца рознай сілай голасу, цікавасць да беларускай спадчыны.
Апiсанне гульнi: па лічылцы выбіраюцца “вожык” і “мышы” (2-3).Астатнія дзеці становяцца ў кола і ідуць управа, а “вожык” ідзе ўлева. “Мышы” знаходзяцца па-за колам. Дзеці прыгаворваюць:
Бяжыць вожык – тупу-туп!
Сам калючы, востры зуб!
Вожык, вожык, ты куды?
Ад якой бяжыш бяды?
Спыняюцца.Прагаворваюць цішэй:
- Вожык ножкамі туп-туп!
Вожык вочкамі луп-луп!
Навакол пануе ціш,
Вожык чуе ў лісці мыш.
“Вожык” ходзіць у коле, прыслухоўваецца. Дзеці гучна кажуць:
Бяжы, бяжы, вожык!
Не шкадуй ты ножак!
Ты лаві сабе мышэй,
Не чапай другіх дзяцей!
Правiлы гульнi: вымавіўшы апошнія словы, дзеці падымаюць у двух месцах рукі, утвараючы “вароты”. Вожык выбягае праз іх, пры гэтым стараецца злавіць каго-небудзь з “мышэй”.Тыя бегаюць дзе хочуць, пралазяць пад рукамі дзяцей. “Вожык” можа трапіць у кола толькі праз “вароты”.
Адгадай, чый галасок
Мэта: развіваць увагу на слых, памяць.
Апісанне гульні: дзеці ўтвараюць круг. Адзін з ігракоў становіцца пасярэдзіне яго і закрывае вочы. Дзеці гавораць:
Сталі ў круг, і – раз! два! тры!
Павярнуліся, сябры!
На апошнія словы ўсе паварочваюцца вакол сябе і спяваюць:
А як скажам — скок, скок, скок…
Словы «скок, скок, скок» — спявае ці гаворыць той, каму загадзя прапанаваў выхавальнік.
Адгадай, чый галасок?
Гэтыя словы спяваюць усе дзеці.
Дзіця, што стаіць у цэнтры з закрытымі вачамі, павінна адгадаць, хто праспяваў словы «скок, скок, скок», Той, каго пазналі, ідзе на сярэдзіну круга.
Правілы гульні: дзіця не мае права адкрываць вочы да таго часу, пакуль не закончыцСярэдняя група
Што робіш?
Мэта: развіваць памяць, кемлівасць, увагу. Выпрацоўваць каардынацыю рухаў.
Апісанне гульні: дзеці выбіраюць гаспадыню і, стаўшы ў круг, рысуюць вакол сябе кружкі. Гаспадыня абыходзіць ігракоў, задае кожнаму работу, напрыклад пячы хлеб, варыць абед, пілаваць дровы, касіць сена і г.д. Дзеці пастукваюць палачкай па свайму кружку і ўвесь час гавораць, якую работу яны выконваюць. Даўшы кожнаму заданне, гаспадыня становіцца ў сярэдзіне круга і гаворыць:
— А цяпер будзем усе забіваць цвікі!
Праз некаторы час яна загадвае ім пілаваць, затым стругаць і г. д. Дзеці абавязаны выконваць усё, што загадвае гаспадыня. Даўшы некалькі заданняў, гаспадыня паказвае прутком на аднаго з ігракоў і нечакана пытаецца: «Што робіш?».
Iгрок павінен адразу ж назваць работу, якую яму даручылі ў пачатку гульні, пасля чаго гаспадыня дае ўсім новыя заданні. Перамагае той, хто ні разу не памыліўся.
Правілы гульні: на пытанне: «Што робіш?» — ігрок павінен назваць работу, якую яму даручылі ў пачатку гульні. Калі ігрок памыліўся, ён павінен адгадаць загадку, якую яму загадваюць.
Нос, нос, нос, лоб
Мэта: развіваць хуткасць рэакцыі, увагу.
Апісанне гульні: ігракі ўтвараюць круг, пасярэдзіне вядучы. Ён кажа: «Нос, нос, нос, лоб». На тры першых словы вядучы трымаецца за нос, а пры чацвёртым замест ілба ён дакранаецца рукой да другой часткі галавы. Ігракі павінны рабіць усё, як гаворыць, а не як робіць вядучы, і не даць сябе зблытаць. Хто памыліўся – выбывае з гульні.
Правілы гульні: дзеці павінны дакранацца рукой да той часткі цела, якую пазывае вядучы.
Шэры кот
Мэта: удасканальваць навыкі хадзьбы і бегу ў калоне. Выхоўваць смеласць, спрыт, хуткасць рэакцыі.
Апісанне гульні: дзеці выбіраюць ката па лічылцы:
Раз, два, тры, чатыры
Ката грамаце вучылі:
Не чытаць, не пісаць,
А за мышкамі скакаць.
Мышы становяцца за Катом у калону. Калона рухаецца па пляцоўцы. Паміж Катом і мышамі ідзе размова:
— Ёсць мышы ў стозе?
— Ёсць!
— Баяцца ката?
— Не!
— А я, катафей, разганю ўсіх мышэй!
Мышы разбягаюцца, кот іх ловіць.
Правілы гульні: дзеці павінны знаходзіцца ў калоне да слоў: «…разганю ўсіх мышэй» і вымаўляць тэкст павінны дакладна, зразумела.